දිට්වා සුළි කුණාටුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවට සිදු වූ බිලියන 4.1ක දැවැන්ත විනාශය: ලෝක බැංකුවෙන් GRADE වාර්තාවක්

 

පසුගිය නොවැම්බර් මස අගභාගයේදී ශ්‍රී ලංකාවට දැඩි ලෙස බලපෑම් එල්ල කළ 'දිට්වා' සුළි කුණාටුව හේතුවෙන් මෙරට ආර්ථිකයට සහ යටිතල පහසුකම්වලට එල්ල වූ බලපෑම පිළිබඳ තක්සේරු වාර්තාවක් ලෝක බැංකුව විසින් අද (22) දින ප්‍රකාශයට පත් කර තිබේ. "Global Rapid Post-Disaster Damage Estimation" හෙවත් GRADE වාර්තාවට අනුව, මෙම ස්වභාවික ව්‍යසනය හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවට සිදුව ඇති සමස්ත භෞතික හානිය ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 4.1ක් ලෙස ඇස්තමේන්තු කර ඇත. මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් (GDP) 4%කට ආසන්න අගයක් වීම විශේෂත්වයකි.

මෙම ව්‍යසනයෙන් වැඩිම බලපෑමක් එල්ල වී ඇත්තේ මෙරට යටිතල පහසුකම් පද්ධතියටයි. වාර්තාව පෙන්වා දෙන පරිදි මහාමාර්ග, පාලම්, දුම්රිය මාර්ග සහ ජල සම්පාදන පද්ධති ඇතුළු පොදු පහසුකම්වලට සිදුව ඇති හානිය ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 1.735කි. මෙය සමස්ත විනාශයෙන් 42%ක් වැනි ඉහළ ප්‍රතිශතයකි. ප්‍රාදේශීය වශයෙන් සලකා බැලීමේදී, මධ්‍යම පළාතෙන් වැඩිම හානියක් වාර්තා වී ඇති අතර එහි වටිනාකම ඩොලර් මිලියන 689ක් ලෙස සටහන් වේ.

නිවාස සහ අනෙකුත් ගොඩනැගිලි පද්ධතියට ද 'දිට්වා' කුණාටුවෙන් දැඩි බලපෑම් එල්ල වී ඇත. ඒ අනුව, මෙරට නේවාසික ගොඩනැගිලිවලට සිදුව ඇති හානිය ඩොලර් මිලියන 985ක් ලෙස ගණන් බලා තිබේ. මීට අමතරව රෝහල්, පාසල්, ව්‍යාපාරික ස්ථාන සහ මහා පරිමාණ කර්මාන්තශාලා ඇතුළු නේවාසික නොවන ගොඩනැගිලි පද්ධතියට සිදුව ඇති හානිය ඩොලර් මිලියන 562කි. මෙම දත්ත මගින් පෙන්නුම් කරන්නේ ජන ජීවිතයට සහ වාණිජ කටයුතුවලට එල්ල වී ඇති බරපතල බාධාවයි.

කෘෂිකර්මාන්ත ක්ෂේත්‍රය ද මෙම ව්‍යසනයෙන් බේරී නොමැති අතර, වී වගාව, එළවළු, අනෙකුත් වාණිජ භෝග සහ පශු සම්පත් ක්ෂේත්‍රයට සිදුව ඇති හානිය ඩොලර් මිලියන 814ක් ලෙස තක්සේරු කර ඇත. මේ යටතේ කෘෂිකාර්මික යටිතල පහසුකම් ද ඇතුළත් වන අතර, එය මෙරට ආහාර සුරක්ෂිතතාවයට ද යම් බලපෑමක් එල්ල කරනු ඇතැයි අනුමාන කෙරේ. ලෝක බැංකුවේ මෙම නවතම වාර්තාව මගින් ව්‍යසනයෙන් පසු ශ්‍රී ලංකාවේ යථා තත්ත්වයට පත්වීමේ ක්‍රියාවලිය සඳහා විශාල මූල්‍යමය පිරිවැයක් දැරීමට සිදුවන බව මනාව පැහැදිලි කරයි.